Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

Białystok, 25 września 2014 r.

Od lipca 2013 r., w ramach śledztwa S 51/13/Zk w sprawie zbrodni popełnionych na terenie Aresztu Śledczego w Białymstoku przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego w latach 1939–1956, prowadzone są prace ekshumacyjne na terenie dawnego ogrodu przywięziennego przy ul. Kopernika w Białymstoku.

W ramach trzeciego etapu tych prac, trwającego od 8 do 27 września 2014 r., eksplorowano 19 jam grobowych, w tym 5 zlokalizowanych podczas wcześniejszych (trwających w październiku 2013 r. i w maju 2014 r.) etapów prac. Jamy były zlokalizowane pod lub w okolicy dwóch dużych drzew rosnących na terenie dawnego ogrodu więziennego i pod betonowymi silosami, usytuowanymi wzdłuż północnego ogrodzenia posesji. Z jam grobowych (część z nich były to jamy dwuwarstwowe) wydobyto łącznie szczątki 86 osób, w tym 33 mężczyzn, 11 kobiet i 28 dzieci w wieku od niemowlęcego do 7-8 lat. Jak dotąd nie udało się określić płci 5 osób. Identyfikacja płci kolejnych 9 osób trwa. Ponadto wydobyto liczne pojedyncze kości.

Przy szczątkach znajdowano rzeczy osobiste (medaliki, krzyżyki, zapalniczkę itp.), guziki od mundurów i płaszczy wojskowych (w tym również z okresu powojennego) oraz pociski z broni palnej, m.in. typu Tokariew. Znaleziono również polską monetę 10-groszową z 1949 r.

Jak dotąd pobrano genetyczny materiał porównawczy od ponad 140 członków rodzin osób, które mogły zginąć na terenie białostockiego Aresztu. Obecnie trwa pobieranie materiału genetycznego z wydobytych szczątków. Badania porównawcze tego materiału genetycznego rozpoczną się niezwłocznie.

W trakcie prac przeprowadzono liczne sondaże, mające na celu określenie wielkości pola grobowego. Podczas sondażu prowadzonego przy jednym z bloków mieszkalnych natrafiono na szczątki ludzkie. Sondaże będą kontynuowane do soboty (27 września) oraz w kolejnym etapie prac, który przewidziano na wiosnę 2015 r.

Tomasz Danilecki
Asystent prasowy Oddziału IPN w Białymstoku