Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)

Odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci z okazji 105. rocznicy operacji niemeńskiej w Nowym Dworze – 12 października 2025

W niedzielę 12 października 2025 r. w Nowym Dworze miały miejsce obchody 105. rocznicy operacji niemeńskiej. Centralnym punktem wydarzenia było odsłonięcie i poświęcenie miejsca pamięci powstałego dzięki współpracy Instytutu Pamięci Narodowej oraz Gminy Nowy Dwór. W czasie uroczystości zaprezentowano również 100-letnią chorągiew Magistratu i Miasta Nowy Dwór pochodzącą z 1925 r., odrestaurowaną staraniem Urzędu Gminy Nowy Dwór.

12.10.2025

Wydarzenie rozpoczęło się celebracjami w intencji Ojczyzny sprawowanymi w cerkwi pw. św. Mikołaja w Nowym Dworze o godz. 9.00 oraz w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Nowym Dworze o godz. 11.00. Po liturgii zgromadzeni udali się przed gmach Szkoły Podstawowej w Nowym Dworze, miejsca usytuowania upamiętnienia żołnierzy Wojska Polskiego uczestniczących w operacji niemeńskiej. Aktu odsłonięcia pomnika dokonali dr hab. Krzysztof Sychowicz – dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, reprezentujący prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Andrzej Humienny – Wójt Gminy Nowy Dwór, Kamil Raciborski – asystent sekretarza stanu w KPRP Adama Andruszkiewicza oraz harcerka Lidia.

Podczas uroczystości w Nowym Dworze, Marek Gajewski, starszy specjalista Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku przedstawił rys historyczny operacji niemeńskiej z 1920 r.

Po poświęceniu memoriału zgromadzeni w chwili zadumy wysłuchali Apelu Pamięci oraz salwy honorowej. Następnie delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze, oddając hołd poległym w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Wydarzenie zakończył bieg pamięci.

W uroczystości wzięli udział parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, organizacji kombatanckich, oświatowych i kulturowych, młodzież oraz licznie zebrani mieszkańcy Nowego Dworu. Listy do zgromadzonych skierował Prezydent RP Karol Nawrocki oraz poseł na Sejm RP Dariusz Piontkowski.

Wydarzeniu towarzyszyła wojskowa asysta honorowa żołnierzy 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego im. gen. bryg. Nikodema Sulika oraz oprawa muzyczna orkiestry wojskowej z Giżycka.

Delegacja złożyła również kwiaty na cmantarzu parafialnym przy mogiłach żołnierzy Wojska Polskiego poległych podczas operacji niemeńskiej w okolicach Nowego Dworu we wrześniu 1920 r. 

Zwycięska operacja niemeńska przeprowadzona w drugiej połowie września 1920 r. doprowadziła do rozbicia bolszewickiego Frontu Zachodniego dowodzonego przez Michaiła Tuchaczewskiego oraz udaremniła plany kolejnej ofensywy Armii Czerwonej. Sukces Wojska Polskiego zmusił bolszewików do ustępstw w rokowaniach pokojowych
i w sposób ostateczny przyczynił się do zwycięstwa w wojnie polsko-bolszewickiej.

Więcej na temat bitwy niemeńskiej można przeczytać w specjalnie wydanym na tę okazję „Kurierze Historycznym” Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku pt. Operacja niemeńska 20–28 IX 1920 r. Zapomniane zwycięstwo wojny polsko-bolszewickiej.

do góry