English version
Dzisiaj po 80 latach od tych wydarzeń Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku zaprosił na wyjazd edukacyjny śladami operacji „Ostra Brama” młodzież ze szkół średnich z województwa podlaskiego. Byli to finaliści X Olimpiady Wiedzy o Armii Krajowej, jej poprzedniczkach i następczyniach. Konkurs zorganizowany był wspólnie przez Centrum Kształcenia Zawodowego w Wysokiem Mazowieckiem oraz białostocki IPN. Wileńszczyznę przemierzali uczniowie z:
Akademickie Liceum Ogólnokształcące Politechniki Białostockiej
Liceum Ogólnokształcące Centrum Szkół Mundurowych w Białymstoku
Liceum Mistrzostwa Sportowego w Łomży - LMS
III Liceum Ogólnokształcące im. Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego AK w Łomży
I LO im. M. Konopnickiej w Suwałkach
Zespół Szkół Rolniczych im. mjr Henryka Dobrzańskiego-Hubala w Sokółce
Liceum Ogólnokształcące w Dąbrowie Białostockiej
ZSZ. im. Stanisława Staszica w Wysokiem Mazowieckiem
Centrum Kształcenia Zawodowego
Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Jagiellończyka
Pod opieką naszych edukatorów i historyków pierwszego dnia wyjazdu uczniowie odwiedzili:
Giby, gdzie na górze krzyży zapaliliśmy znicz i oddaliśmy hołd wszystkim zaginionym i zamordowanym przez Sowietów podczas Obławy Augustowskiej. Nigdy nie przestaniemy Was szukać!
Pawłów (Rzeczpospolita Pawłowska) – miejsce potyczki 3. Brygady Wileńskiej AK z kompanią litewską
Turgiele, gdzie po mszy rezurekcyjnej w Wielkanoc 1944 r. powstały słynne fotografie żołnierzy 3. Brygady Wileńskiej AK, i gdzie funkcjonowała Rzeczpospolita Partyzancka
Bogusze, gdzie 17 lipca 1944 r. Sowieci aresztowali oficerów AK
Miedniki Królewskie, gdzie od 17 lipca 1944 r. na tamtejszym zamku Sowieci zorganizowali obóz jeniecki dla żołnierzy AK zatrzymanych po walkach w Wilnie. Tam także zapaliliśmy znicze na grobach żołnierzy AK zamordowanych w 1944 i 1945 r. przez NKWD.
Krawczuny i pomnik w miejscu walk 13 lipca 1944 r., gdzie zginęło ok. 100 żołnierzy 2. Zgrupowania Wileńskiego AK walczących z wycofującymi się spod Wilna oddziałami niemieckimi
Drugiego dnia nasi edukatorzy i historycy zabrali młodych pasjonatów dziejów Armii Krajowej w kolejne miejsca, gdzie odwiedzili:
Ponary – miejsce zbrodni na ponad 80 000 Żydach i Polakach, którzy w latach 1941–1944 zginęli tam z rąk Niemców i Litwinów.
Zułowo, gdzie urodził się marszałek Józef Piłsudski. Tam także w alei dębów znajdują się upamiętnienia gen. bryg. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, komendanta Okręgu Nowogródzko-Wileńskiego AK oraz żołnierzy biorących udział w operacji „Ostra Brama”.
Powiewiórka, gdzie w kościele pw. św. Kazimierza został ochrzczony Józef Piłsudski, późniejszy marszałek Polski.
Bezdany znane z „napadu czterech premierów”, gdzie bojowcy z Organizacji Bojowej PPS na czele z Józefem Piłsudskim przeprowadzili akcję ekspropriacyjną na potrzeby swojej organizacji.
Trzeciego dnia wyjazdu edukacyjnego uczniowie trafili do miejsc, gdzie toczyły się walki w dniach 7-13 lipca 1944 r., a także do miejsc, gdzie spoczywają polegli żołnierze Armii Krajowej.
Kolonia Wileńska, gdzie znajdują się groby żołnierzy z 1. i 3. Zgrupowania Wileńskiego AK, 3. Brygady Wileńskiej AK „Szczerbca”, 8. Brygady Wileńskiej AK „Tura” oraz I, III i V batalionów 77 Pułku Piechoty AK.
Francuski Młyn na Belmoncie, w którego pobliżu żołnierze 1. i 3. Zgrupowania Wileńskiego AK przeprowadzili 7 lipca 1944 r. atak na niemieckie pozycje.
Była siedziba NKWD i KGB przy ul. Ofiarnej w Wilnie. Ginęli tam z rąk Sowietów żołnierze Armii Krajowej.
Cmentarz na Rossie, gdzie m.in. spoczywają żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji „Ostra Brama”. Przy grobie Matki i Serca Syna z uczestnikami wyjazdu spotkała się konsul RP na Litwie Pani Irmina Szmalec oraz Pan Marian Sokalski z Wydziału Konsularnego Lenkijos Respublikos ambasada Vilniuje - Ambasada RP w Wilnie.
Ostatnim punktem pobytu młodzieży z województwa podlaskiego w Wilnie była Góra Trzykrzyska. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Wilna. Weterani Armii Krajowej, uczestnicy Powstania Wileńskiego symbol trzech krzyży wykorzystali w swojej odznace pamiątkowej. Dziękujemy bardzo za wspólną wyprawę i zachęcamy do udziału w naszych kolejnych projektach edukacyjnych, konkursach i olimpiadach.