English version
Pod przewodnictwem Pawła Woźniaka uczniowie odwiedzili Więzienie Plötzensee, w którym życie straciło blisko 2900 więźniów z 20 krajów, w tym około 250 Polaków. W parku przed gmachem parlamentu (Reichstag) mieli okazję wysłuchać historii tego miejsca, przejść przez Bramę Brandenburską, odwiedzić pomnik Pomordowanych Żydów Europy a na zakończenie pobytu w Berlinie odwiedzić ruiny dawnej siedziby Gestapo, gdzie przetrzymywany i torturowany był m.in. gen. Stefan Rowecki „Grot” – komendant główny Armii Krajowej. Dziś stanową one część Muzeum Topografii Terroru. W tym samym miejscu znajdują się także pozostałości po murze berlińskim.
Punktem obowiązkowym na naszej mapie był cmentarz w Fürstenbergu, gdzie odnaleziono urny z prochami więźniarek KL Ravensbrück. Przy pomniku poświęconym Dziewczynom uczniowie zapalili znicz. Odwiedzili także pomnik Marka Rzewuskiego, chłopca urodzonego 8 grudnia 1944 r. w obozie, który zmarł kilka dni przed końcem wojny. Jego grób jest symbolicznym miejscem upamiętniającym wszystkie dzieci urodzone w obozie, którym nie udało się przeżyć.
Najważniejszym dniem wyjazdu była niedziela, gdy młodzież mogła przejść przez teren obozu, w którym zwiedzili domy strażniczek obozowych oraz komendanta. W budynku Komendantury zapoznali się z wystawą przedstawiającą historię obozu oraz z eksponatami związanymi z kobietami tam więzionymi. Pod przewodnictwem Eweliny Małachowskiej, Marii Lorens i Michała Nuemanna poznali historię powstawania i rozmieszczenia obozowych zabudowań oraz warunków towarzyszących więźniarkom obozu, jakimi była kwarantanna, działania konspiracyjne, wielogodzinne apele, praca m.in. w przyobozowych szwalniach oraz o pseudomedycznych eksperymentach, przeprowadzanych na młodych więźniarkach. W budynku krematorium na własne oczy mogli zobaczyć machinę śmierci.
Wzdłuż Ściany Narodów, zbiorową mogiłę, w której znajdują się szczątki więźniarek upamiętnia Ravensbrücka Róża Zmartwychwstania. Finalnym punktem był pomnik Niosącej gdzie również zapalony został znicz w hołdzie zamordowanych tam ofiar.
Każdy dzień kończył się spotkaniem pod Totengangiem gdzie wszyscy uczniowie i opiekunowie wspólnie odmawiali modlitwę za dusze zamordowanych tam kobiet.