Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

27 września 2022 r. dyrektor oddziału IPN w Białymstoku dr Marek Jedynak wraz z delegacjami złożyli kwiaty i oddali hołd polskim bohaterom pod pomnikiem Armii Krajowej w Białymstoku. 

Fenomen Polskiego Państwa Podziemnego wynikał z rozbudowanych struktur, które objęły całe terytorium II Rzeczpospolitej (a nawet wychodziły poza ziemie przedwojennej Polski) oraz z zakresu prowadzonych w konspiracji prac. Polskie Państwo Podziemne nie ograniczało się bowiem do bieżącej walki zbrojnej z okupantami. Prowadzono także akcję tajnego nauczania na wszystkich szczeblach oświaty, organizowało sądownictwo (zarówno wojskowe, jak i cywilne), działalność propagandową, czy wywiadowczą. Jednocześnie przygotowywano plany powstania powszechnego oraz organizacji życia w okresie powojennym – odbudowy kraju, przejęcia terenów, które (jak przypuszczano) mogą przypaść Polsce oraz rozwiązania prawne w różnych dziedzinach.

Wyjątkowość polskiej konspiracji wynikała również z innych względów. W porównaniu z konspiracjami wojskowymi innych okupowanych krajów europejskich, Armia Krajowa działała najdłużej i stosowała najbardziej zróżnicowane formy walki. Na zasadzie dobrowolności skupiała przedstawicieli wielu grup społecznych. Na podobnej zasadzie, w działalność podziemnej administracji i parlamentu angażowali się przedstawiciele różnych, wcześniej konkurujących ze sobą, partii politycznych.

Polskie Państwo Podziemne - portal IPN