Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

BIAŁYSTOK

25–26 MAJA 2026 R.

Hotel Branicki
ul. Zamenhofa 25

ODWILŻ POZORNA CZY RZECZYWISTA – ODMIANY ROKU 1956 W POLSCE

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA

PROGRAM

25 maja 2026 r.

10.00 – otwarcie konferencji

Panel I

10.20
dr hab. Artur Pasko (UwB), Odwilż na stadionach. Sport wyczynowy w PRL po wydarzeniach Października 1956 r.

10.40
dr Krzysztof Madej, „Zaczęli budowę socjalizmu od prywatnych willi”. Postawy przystosowawcze (?) aparatu partyjnego i państwowego w latach 1955–1958 – aspekt korupcyjny i nepotyczny

11.00
Robert Czajkowski (UwB), Konformizm Henryka Jabłońskiego wobec odwilży październikowej

11.20
dr Mateusz Ratyński (MHPRL, IPWŚ), Ruch ludowy wobec odwilży październikowej 1956 r.

11.40
dr Paweł Miedziński (IPN Szczecin), Jak sfotografować Odwilż? Centralna Agencja Fotograficzna wobec zmian politycznych i społecznych

12.00 – dyskusja, przerwa

Panel II

12.40
dr Michał Wenklar (IPN Kraków), „Dwuwładza”. Rola komitetów rewolucyjnych w wydarzeniach październikowej odwilży 1956 r. w województwie krakowskim

13.00
dr hab. Joanna Sadowska (UwB), Wpływ odwilży popaździernikowej na sytuację szczątkowej mniejszości żydowskiej na Białostocczyźnie

13.20
Jerzy Autuchiewicz (IPN Białystok), „Kłopoty z inteligencją” w 1956 r. na przykładzie województwa białostockiego

13.40
Piotr Długołęcki (PISM), „W związku ze zmianami politycznymi [...] występują wśród emigracji coraz silniejsze tendencje do nawiązywania kontaktów z krajem” – odwilż październikowa w perspektywie środowisk emigracyjnych

14.00
dr Małgorzata Ptasińska (IPN Warszawa), Rok 1956 w optyce Jerzego Giedroycia i kręgu paryskiej „Kultury”

14.20 – dyskusja, przerwa

Panel III

15.40
Jarosław Wasilewski (IPN Białystok), Referat historii partii KW PZPR w Białymstoku wobec odwilży październikowej 1956 r.

16.00
dr Paweł Fornal (IPN Rzeszów), Odwilż październikowa 1956 r. oraz jej koniec w dokumentach kierownika PUdsBP/Referatu ds. bezpieczeństwa KP MO w Krośnie kpt. Franciszka Włodarskiego

16.20
Paweł Sztama (IPN Warszawa, MŻWiWPPRL), Obraz zbiorowy funkcjonariuszy bezpieki, którzy uniknęli odpowiedzialności prawnej za stosowanie przemocy wobec więźniów w czasie odwilży 1956 r.

16.40
Waldemar Tyszuk (IPN Białystok), Działania powiatowych urzędów ds. bezpieczeństwa publicznego podczas odwilży 1956 r. – przykład województwa białostockiego

17.00
dr hab. Mariusz Krzysztofiński (IPN Rzeszów), Odwilż i dezinformacja

17.20 – dyskusja

26 maja 2026 r.

Panel I

9.00
prof. dr hab. Mirosław Golon (IPN Bydgoszcz, UMK), Postalinowski wstrząs w lokalnych organizacjach PZPR województw bydgoskiego, gdańskiego i olsztyńskiego w 1956 r. – geneza, przebieg i konsekwencje

9.20
dr Robert Kolasa (WSKM Konin), Odwilż na prowincji – rok 1956 na przykładzie Piły

9.40
dr Tomasz Osiński (LAW), „Świadomość błędów” i „nieosiągniętych sukcesów” – Lubelszczyzna 1957 r. w świetle publikacji „Kuriera Lubelskiego”

10.00
dr Jakob Maziarz (UJ), Odwilż kontrolowana. Popaździernikowe rozliczenia w sądownictwie powszechnym

10.20
dr Arkadiusz Kutkowski, Sprawiedliwość w rozjazdach. Październik 1956 w regionie radomskim

10.40 – dyskusja, przerwa

Panel II

11.20
dr hab. Hadrian Ciechanowski (UMK), Odwilż popaździernikowa we wspomnieniach pracowników i studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

11.40
dr Adrian Gendera (Muzeum Okręgowe w Lesznie), Przesznurowanie propagandowego gorsetu. Odwilż 1956 r. z perspektywy zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie

12.00
Nina Kucharczyk (UJ), Pomiędzy ideologią a eksperymentem. Lokalne uwarunkowania odwilży kulturalnej na przykładzie Galerii Sztuki w Elblągu, Poznaniu i Wrocławiu

12.20
Bartosz Janczak (IPN Opole), Odwilż na peryferiach. Rok 1956 wobec powstańców śląskich, działaczy ZPwN i ludności rodzimej w województwie opolskim

12.40
dr Karol Kubicki, Od chwili niepewności poprzez zapomnienie do drugiego wcielenia. Październik 1956 r. i jego reperkusje w działalności Zrzeszenia Katolików „Caritas”

13.00
dr hab. Grzegorz Sokołowski (Archiwum Archidiecezjalne we Wrocławiu), Wpływ odwilży październikowej na zmiany w Kościele katolickim na Dolnym Śląsku

13.20 – dyskusja, zakończenie konferencji