English version
Dyskusję prowadził Marek Gajewski, starszy specjalista z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej, a udział w niej wzięli wybitni historycy: prof. Andrzej Chwalba, prof. Grzegorz Nowik oraz prof. Janusz Odziemkowski.
Rozpoczęte w styczniu 1919 r. działania wojenne trwały nieprzerwanie do 18 października 1920 r., kiedy to weszło w życie zawieszenie broni podpisane przez obie strony. 22 października Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jednomyślnie ratyfikował preliminaria pokojowe i rozejm, a dwa dni później ustalenia te zostały zatwierdzone również przez stronę bolszewicką.
Mimo zaprzestania walk, siły zbrojne obu stron przez kolejne miesiące pozostawały w pełnej gotowości bojowej, oczekując na ostateczny wynik rozmów pokojowych, które prowadzone były od drugiej dekady września 1920 r. w neutralnej Rydze. Dokument ten definitywnie zakończył niemal dwuletnią wojnę o przebieg wschodniej granicy odrodzonego państwa polskiego oraz o przynależność terytorialną Kresów Wschodnich.
Podczas debaty omówiono główne przyczyny wojny oraz kluczowe operacje wojskowe, które kształtowały jej przebieg. Dyskutowano m.in. o letniej ofensywie Armii Czerwonej w 1920 r., dramatycznym odwrocie wojsk polskich na linię Wisły i przedpole Lwowa, a także o mniej znanych aspektach konfliktu – formowaniu oddziałów Armii Ochotniczej, sukcesach polskiego radiowywiadu i pomocy udzielanej Polsce przez sojuszników.
Nie zabrakło również analizy najważniejszych błędów polskich i bolszewickich dowódców podczas bitew pod Warszawą, Lwowem, nad Niemnem, na Wołyniu i Podolu. Debata zakończyła się oceną polsko-bolszewickich rokowań pokojowych (1919–1921) i próbą odpowiedzi na pytanie, czy wojna była „przegranym zwycięstwem”, czy raczej porażką polskiej dyplomacji w decydującym momencie negocjacji.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom dzisiejszej debaty, w tym m.in. Panu Michałowi Gąsowskiemu, wicewojewodzie Podlaskiemu, przedstawicielom służb mundurowych, instytucjom kultury, przedstawicielom oświaty, a w szczególności licznie zgromadzonej młodzieży.