Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

Wydarzenie rozpoczęło się o godz. 9.00 w gmachu Augustowskiego Centrum Edukacyjnego przy Alei kard. Stefana Wyszyńskiego 3 w Augustowie . W czasie prelekcji zgromadzeni poznali nie tylko życiorysy weteranów ale dowiedzieli się też m.in. o Bazie Grobów Powstańców Styczniowych. Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, dr hab. Krzysztof Sychowicz przedstawił zagadnienie tradycji patriotycznej od powstania styczniowego do Armii Krajowej. O życiu mjr. Antoniego Karpa opowiedział Marek Kawczyński, pracownik Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.

Dalsza część uroczystości miała miejsce na cmentarzu parafialnym w Augustowie. Groby weteranów oznaczyli dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Augustowie oraz państwo Danuta i Zbigniew Kaszlej reprezentujący Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie.

Wyremontowane pomniki nagrobne poświęcił ks. kan. Wojciech Jabłoński, proboszcz Parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Augustowie. Zgromadzeni złożyli kwiaty i znicze na grobach mjr. Antoniego Karpa i Jakuba Sturgulewskiego. W związku z obchodzonymi rocznicami pierwszej deportacji w głąb Związku Sowieckiego oraz Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej delegacje złożyły kwiaty na Kwaterze Obrońców Ojczyzny z pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej i Sybiraków.

W uroczystości zorganizowanej przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie oraz Parafię Rzymskokatolicką pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Augustowie wzięli udział przedstawiciele rodziny mjr. Antoniego Karpa, rodziny członków Armii Krajowej, uczestników powstania styczniowego i zesłańców, przedstawiciele władz samorządowych wraz z Piotrem Rusieckim, Starostą Powiatu Augustowskiego oraz Bogdanem Dyjukiem, Członkiem Zarządu Województwa Podlaskiego, służby mundurowe, przedstawiciele organizacji społecznych kultywujących pamięć o uczestnikach walk o wolną i niepodległą Ojczyznę, harcerze i młodzież oraz licznie zebrana społeczność Ziemi Augustowskiej. Szczególnie cieszyła obecność przedstawicieli augustowskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Związku Sybiraków - Oddział w Augustowie.

Wydarzeniu towarzyszyła Asysta Honorowa żołnierzy 14. Suwalskiego Pułku Przeciwpancernego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz 1. Batalionu Saperów w Augustowie.

Jakub Sturgulewski, syn Jan i Pauliny ze Stankiewiczów, urodził się 1 maja 1842 r. wieku w Żarnowie należącym wówczas do parafii rzymskokatolickiej pw. Świętego Bartłomieja Apostoła (obecnie Najświętszego Serca Jezusowego) w Augustowie. Był jednym z czternastu mieszkańców Żarnowa, którzy w nocy z 18 na 19 maja 1863 r. rozpoczęli swój udział w powstaniu styczniowym w partii płk. Józefa Konstantego Ramotowskiego ,,Wawra”. Liczący w szczytowym okresie ok. 600 powstańców oddział operował na terenach guberni augustowskiej i grodzieńskiej do września 1863 r. Represje po powstaniu nie ominęły uwięzionego przez Rosjan Jakuba Sturgulewskiego. Po odzyskaniu niepodległości, zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 1919 r., podobnie jak wszyscy weterani powstań narodowowyzwoleńczych nie posiadający dotychczas stopnia oficerskiego, otrzymał on honorowy stopień podporucznika Wojska Polskiego. Jakub Sturgulewski zmarł 26 czerwca 1928 r. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Augustowie.

Antoni Karp urodził się 18 czerwca 1898 r. w miejscowości Jastrzębna, gm. Lipsk, pow. Augustowski, jako syn Jana i Józefy z Hejdamanów. Ukończył Szkołę Powszechną w Krasnymborze. Plany dalszej nauki w Dąbrowie Grodzieńskiej (obecnie Dąbrowie Białostockiej) przekreślił wybuch I wojny światowej. Ze względu na chorobę (w lipcu 1915 r. zachorował na tyfus) przeniósł się do Wilna. Wrócił na teren powiatu augustowskiego w 1916 r. We wrześniu 1918 r. przedostał się do Warszawy, gdzie rozpoczął kurs instruktorski Polskiej Organizacji Wojskowej. 4 listopada 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego. Brał udział w rozbrajaniu Niemców na terenie Ostrowi Mazowieckiej i Zambrowa. Jako żołnierz Wojska Polskiego został przydzielony do 2. kompanii 9. Pułku Piechoty Legionów. Przeszedł szlak bojowy uczestnicząc w odsieczy Lwowa oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Za zasługi w mającym miejsce 13 września 1919 r. starciu pod Plusami Antoni Karp został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej został bezterminowo urlopowany, a następnie przeniesiono do rezerwy. Po zdaniu niezbędnych egzaminów rozpoczął pracę jako nauczyciel. Był pedagogiem w szkołach powszechnych w Skieblewie, Tobyłce, Biernatkach oraz Augustowie. W czasie pobytu w szpitalu 1–5 czerwca 1931 r. rozpoznano u niego gruźlicę. Odbywał kuracje w sanatoriach m. in. w Zakopanem i Grodnie. Udział Antoniego Karpa w wojnie obronnej we wrześniu 1939 r. nie został potwierdzony. Pod okupacją sowiecką i niemiecką zaangażował się w konspiracyjną działalność niepodległościową. Działał pod pseudonimem ,,Jarząbek”. Od maja 1942 r. do lutego 1943 r. pełnił funkcję komendanta Obwodu Augustów białostockiego okręgu AK. Został awansowany na kapitana ze starszeństwem z dnia 11 listopada 1942 r. Pośmiertnie otrzymał awans na stopień majora. Zmarł na skutek choroby 9 lutego 1943 r. Za działalność konspiracyjną podczas II wojny światowej został odznaczony Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.