English version
W wydarzeniu wzięli udział m.in.: wójt gminy Łomża Piotr Kłys, minister rolnictwa Stefan Krajewski, posłanki Bogumiła Olbryś i Alicja Łepkowska-Gołaś, senator Marek Komorowski, wicestarosta Anna Gawrych. Obecni byli także przedstawiciele Związku Sybiraków, służby mundurowe oraz strażacy z OSP Podgórze.
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku reprezentowali dyrektor Oddziału dr hab. Krzysztof Sychowicz oraz Teresa Dzięgielewska z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej, która wygłosiła prelekcję poświęconą historii deportacji mieszkańców rejonu łomżyńskiego z 10 lutego 1940 r.
Z tej okazji wydana została również publikacja „Kronika Związku Sybiraków w Łomży 1989–2025. Dzieciom Sybiru”.
W nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. rozpoczęła się jedna z najtragiczniejszych akcji represyjnych wobec ludności polskiej. Funkcjonariusze NKWD przeprowadzili pierwszy etap masowych wywózek w głąb ZSRS, obejmując nimi osadników wojskowych i cywilnych oraz leśników wraz z rodzinami, w tym z rejonu łomżyńskiego. Z obszaru tego wywieziono łącznie 291 rodzin, w tym 237 rodzin osadników pochodzących m.in. z Podgórza, Giełczyna, Elżbiecina, Piątnicy, Krasek, Konarzyc, Janowa i Kupisk. Do Obwodu Archangielskiego trafiło wówczas około 1775 mieszkańców tych wsi. Deportowani z regionu łomżyńskiego stanowili 4,0% ogółu rodzin deportowanych i 16,7% rodzin deportowanych z obwodu białostockiego. Osadnicy wojskowi byli szczególnym celem represji. Ziemię, ze Skarbu Państwa, otrzymali na mocy ustawy z 17 grudnia 1920 r. jako nagrodę za udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Dla władz sowieckich stanowili jednak „element wrogi” – ludzi związanych z państwem polskim, posiadających ziemię i silnie zakorzenionych wartościach patriotycznych. Deportacje uzasadniano względami bezpieczeństwa, określając je jako „oczyszczanie” obszaru nadgranicznego, traktowanego jako potencjalna strefa przyfrontowa, do której zaliczano również region łomżyński. Relacje świadków ukazują deportację jako doświadczenie skrajnej przemocy i długotrwałej traumy. Wywózka z 10 lutego 1940 r. była nie tylko aktem fizycznego wysiedlenia, lecz także próbą zniszczenia społecznej i narodowej tożsamości mieszkańców rejonu łomżyńskiego, trwale wpisując się w pamięć lokalnej wspólnoty.