English version
Grabówka to miejsce największych egzekucji na Białostocczyźnie w okresie niemieckiej okupacji. Rozstrzeliwania trwały niemal do końca okupacji Białegostoku przez Niemców, aż do lipca 1944 r. Do dziś nie udało się ustalić dokładnej liczby Ofiar – szacuje się jednak, że w lasach Grabówki zamordowano kilkanaście tysięcy osób: Polaków, Żydów, Białorusinów oraz więźniów innych narodowości – mieszkańców Białegostoku i okolic, ludzi różnych wyznań, całe rodziny, w tym kobiety i dzieci. Po wojnie odnaleziono w Grabówce siedemnaście masowych grobów. Dziś tworzą one trzy odrębne cmentarze rozmieszczone wokół Pomnika Ofiar Wojny.
Uroczystości rozpoczęła msza święta polowa celebrowana przez ks. Mirosława Matysa, proboszcza parafii pw. Krzyża Świętego w Grabówce. Po liturgii głos zabrała wójt Gminy Grabówka, Pani Katarzyna Todorczuk, która powitała zebranych gości. Następnie rys historyczny dotyczący niemieckich zbrodni w Grabówce przedstawił Pan Karol Usakiewicz, pracownik Oddziałowego Archiwum IPN w Białymstoku.
W imieniu Rodzin Ofiar przemówił Pan Radosław Ziuzia – przedstawiciel Stowarzyszenia Pamięci Ofiar Niemieckich Zbrodni w Grabówce. Słowa do zgromadzonych skierowali również: Wojewoda Podlaski, dr Jacek Brzozowski oraz Poseł na Sejm RP, Pani Alicja Łebkowska-Gołaś. List od Prezydenta Miasta Białegostoku, Pana Tadeusza Truskolaskiego, odczytał Zastępca Prezydenta, Pan Marek Masalski.
Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku reprezentowała Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, Pani Monika Baczar, wraz z pracownikami. W wydarzeniu udział wzięli także radni, dyrektorzy szkół, delegacje służb mundurowych, lokalni samorządowcy oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy.
Organizatorami uroczystości rocznicowych byli: Gmina Grabówka, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Parafia pw. Krzyża Świętego w Grabówce, Centrum Biblioteczno- Kulturalne Gminy Grabówka, Stowarzyszenie Pamięci Ofiar Niemieckich w Grabówce oraz Szkoła Podstawowa im.Elizy Orzeszkowej w Sobolewie.
Obchodom towarzyszyła asysta wojskowa z Klub 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego im. gen. bryg. Nikodema Sulika.