Konferencja naukowa pt. Polska i Polacy „za drugiego sowieta” 1944-1945 – 15-16 maja 2025

Zakończyliśmy dwudniową konferencję naukową pt. Polska i Polacy „za drugiego sowieta” 1944-1945, która odbyła się w Hotelu Branickim. Spotkanie zgromadziło badaczy z różnych ośrodków naukowych, którzy wspólnie pochylili się nad jednym z najbardziej dramatycznych okresów w historii XX wieku.

15.05.2025

Konferencja była znakomitą okazją do wymiany poglądów, zaprezentowania wyników najnowszych badań oraz ożywionych dyskusji. Cieszy nas różnorodność podejmowanych tematów i zaangażowanie uczestników, które pokazały, że historia okresu 1944–1945 wciąż budzi silne emocje i rodzi wiele pytań badawczych.

Podczas konferencji wystąpili:

  • dr Paweł Rokicki (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Pamięci Narodowej) – Walka polskiego podziemia o przejęcie kontroli nad najniższymi szczeblami sowieckiej administracji okupacyjnej w regionie wileńskim Litewskiej SRS
  • Radosław Peterman (Instytut Pamięci Narodowej) – „Ostoja” kontra „Orlik”. Ujawnić się, czy dalej walczyć?
  • Michał Ostapiuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce) – Konflikt pomiędzy AKO/WiN a NZW w 1945 r. na terenie ówczesnego powiatu bielskiego
  • Marek Gajewski (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Zajmiemy się nimi po wojnie..." – represje komunistycznego aparatu władzy Polski „ludowej” wobec funkcjonariuszy białostockich struktur Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa (1944–1956)
  • Jarosław Wasilewski (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Jak najszybciej uchwycić władzę w terenie”, czyli kto tworzył zręby administracji państwowej w województwie białostockim w 1944 r.
  • dr Diana Maksimiuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Pod sowieckim parasolem – rozliczenia ze zbrodniami niemieckimi na Suwalszczyźnie (1944–1946)
  • Paweł Kornacki (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Żydzi w komunistycznych strukturach „bezpieczeństwa” funkcjonujących na obszarze województwa białostockiego. Próba rekapitulacji
  • Jerzy Autuchiewicz (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Żołądek jest regulatorem myśli człowieka”. Postawy i nastroje społeczne w województwie białostockim w dokumentach WUBP w Białymstoku z lat 1944–1945
  • dr Paweł Fornal (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie) – Powstanie, struktura i działalność Resortu Bezpieczeństwa Publicznego – Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w okresie od 21 lipca do 31 grudnia 1944 r.
  • dr Krzysztof Jodczyk (Białostockie Towarzystwo Naukowe) – Konteksty społeczne tworzenia kadr augustowskiej bezpieki – wstęp do badań prozopograficznych struktur terenowych aparatu represji
  • dr Maciej Korkuć (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Od podmiotowości do uprzedmiotowienia. Polska między Waszyngtonem a Moskwą 1941–1945
  • dr Paweł Naleźniak (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Od nadziei do rozpaczy. Dramat Polaków Lwowa w latach 1944–1945
  • dr Łukasz Chrobak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie) – Ziemianie województwa lwowskiego wobec nowej rzeczywistości w Polsce w latach 1944–1945
  • dr Elżbieta Albiniak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Uciekać przed czerwoną zarazą, czy trwać? Niełatwe spotkania Sióstr Opatrzności Bożej z Sowietami w latach 1944–1945
  • dr Ewa Kowalska (Instytut Pamięci Narodowej) – Niepodległościowe nadzieje i sowieckie represje. Rok 1944 jako kontinuum lat 1939–1940
  • dr Dominika Pasich (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Sowieci jak sprawcy zabójstw w województwie krakowskim w latach 1944–1945
  • Barbara Bojaryn-Kazberuk (Muzeum Podlaskie w Białymstoku) – Obława Augustowska. Stan wiedzy 80 lat później
  • dr Marta Milewska (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Historia aresztu w inskrypcji ukryta, czyli o areszcie WUBP przy ul. Strzeleckiej 8 w Warszawie
  • Rafał Borkowski (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Powstanie i organizacja Więzienia Karno-Śledczego MBP Warszawa III
  • Arkadiusz Serwa (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Stanisław Turlewicz – działalność konspiracyjna w szeregach Milicji Obywatelskiej
  • Waldemar Tyszuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Kształtowanie, organizacja i specyfika Powiatowych Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944–1945 na terenie województwa białostockiego. Wybrane aspekty
  • Katarzyna Sokół (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Decyzje wielkich mocarstw a losy ludności – wytyczanie granicy polsko-sowieckiej w latach 1944–1948 na terenie powiatu sokólskiego
  • Maria Żukowska (Szkoła Doktorska UwB) – 1944–1945 w rosyjskiej pamięci szkolnej. Narracje podręcznikowe o wschodnim froncie i Polsce

Dziękujemy wszystkim prelegentom oraz słuchaczom za obecność, zaangażowanie i stworzenie inspirującej atmosfery do naukowej refleksji. Do zobaczenia przy kolejnych projektach!

Konferencja organizowana jest w ramach obchodów 80. rocznicy Obławy Augustowskiej i została objęta honorowym patronatem Prezydenta RP.

Patronaty medialne: TVP3 Poznań, Polskie Radio Białystok, Radio 5 Suwałki.

do góry