Konferencja naukowa pt. „Polska i Polacy „za drugiego sowieta” 1944-1945” w Hotelu Branickim w Białymstoku – 15-16 maja 2025 - Aktualności Instytut Pamięci Narodowej

Program konferencji:

15 maja

Panel I (9.20–10.40)

9.20 dr Paweł Rokicki (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Pamięci Narodowej) – Walka polskiego podziemia o przejęcie kontroli nad najniższymi szczeblami sowieckiej administracji okupacyjnej w regionie wileńskim Litewskiej SRS
9.40 Radosław Peterman (Instytut Pamięci Narodowej) – „Ostoja” kontra „Orlik”. Ujawnić się, czy dalej walczyć?
10.00 Michał Ostapiuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce) – Konflikt pomiędzy AKO/WiN a NZW w 1945 r. na terenie ówczesnego powiatu bielskiego
10.20 Marek Gajewski (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Zajmiemy się nimi po wojnie..." – represje komunistycznego aparatu władzy Polski „ludowej” wobec funkcjonariuszy białostockich struktur Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa (1944–1956)
10.40-11.00 dyskusja, przerwa

Panel II (11.00–12.20)

11.00 Jarosław Wasilewski (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Jak najszybciej uchwycić władzę w terenie”, czyli kto tworzył zręby administracji państwowej w województwie białostockim w 1944 r.
11.20 dr Diana Maksimiuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Pod sowieckim parasolem – rozliczenia ze zbrodniami niemieckimi na Suwalszczyźnie (1944–1946)
11.40 Paweł Kornacki (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Żydzi w komunistycznych strukturach „bezpieczeństwa” funkcjonujących na obszarze województwa białostockiego. Próba rekapitulacji
12.00 Jerzy Autuchiewicz (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – „Żołądek jest regulatorem myśli człowieka”. Postawy i nastroje społeczne w województwie białostockim w dokumentach WUBP w Białymstoku z lat 1944–1945
12.20–12.40 dyskusja, przerwa

Panel III (12.40–13.40)

12.40 dr Paweł Fornal (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie) – Powstanie, struktura i działalność Resortu Bezpieczeństwa Publicznego – Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w okresie od 21 lipca do 31 grudnia 1944 r.
13.00 dr Krzysztof Jodczyk (Białostockie Towarzystwo Naukowe) – Konteksty społeczne tworzenia kadr augustowskiej bezpieki – wstęp do badań prozopograficznych struktur terenowych aparatu represji
13.20 dr Maciej Korkuć (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Od podmiotowości do uprzedmiotowienia. Polska między Waszyngtonem a Moskwą 1941–1945
13.40–14.00 dyskusja, przerwa

Panel IV (14.00–15.00)

14.00 dr Paweł Naleźniak (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Od nadziei do rozpaczy. Dramat Polaków Lwowa w latach 1944–1945
14.20 dr Łukasz Chrobak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie) – Ziemianie województwa lwowskiego wobec nowej rzeczywistości w Polsce w latach 1944–1945
14.40 dr Dariusz Węgrzyn (Śląskie Centrum Wolności i Solidarności) – Deportacje do ZSRS z lat 1944–1945 jako narzędzie sowietyzacji Polski
15.00 – 15.20 dyskusja

16 maja

Panel I (9.00–10.20)

9.00 dr Elżbieta Albiniak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Uciekać przed czerwoną zarazą, czy trwać? Niełatwe spotkania Sióstr Opatrzności Bożej z Sowietami w latach 1944–1945
9.20 dr Ewa Kowalska (Instytut Pamięci Narodowej) – Niepodległościowe nadzieje i sowieckie represje. Rok 1944 jako kontinuum lat 1939–1940
9.40 dr Dominika Pasich (Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie) – Sowieci jak sprawcy zabójstw w województwie krakowskim w latach 1944–1945
10.20 Barbara Bojaryn-Kazberuk (Muzeum Podlaskie w Białymstoku) – Obława Augustowska. Stan wiedzy 80 lat później
10.20–10.40 dyskusja, przerwa

Panel II (10.40–11.40)

10.40 dr Marta Milewska (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Historia aresztu w inskrypcji ukryta, czyli o areszcie WUBP przy ul. Strzeleckiej 8 w Warszawie
11.00 Rafał Borkowski (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Powstanie i organizacja Więzienia Karno-Śledczego MBP Warszawa III
11.20 Arkadiusz Serwa (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie) – Stanisław Turlewicz – działalność konspiracyjna w szeregach Milicji Obywatelskiej
11.40–12.00 dyskusja, przerwa

Panel III (12.00–13.00)

12.00 Waldemar Tyszuk (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Kształtowanie, organizacja i specyfika Powiatowych Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944–1945 na terenie województwa białostockiego. Wybrane aspekty
12.20 Katarzyna Sokół (Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku) – Decyzje wielkich mocarstw a losy ludności – wytyczanie granicy polsko-sowieckiej w latach 1944–1948 na terenie powiatu sokólskiego
12.40 Maria Żukowska (Szkoła Doktorska UwB) – 1944–1945 w rosyjskiej pamięci szkolnej. Narracje podręcznikowe o wschodnim froncie i Polsce
13.00 – 13.30 dyskusja, podsumowanie konferencji

Wstęp na konferencje jest wolny i bezpłatny.

Konferencja organizowana jest w ramach obchodów 80. rocznicy Obławy Augustowskiej i została objęta honorowym patronatem Prezydenta RP.

Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku