Wydarzenie poprzedziła uroczystość złożenia kwiatów pod tablicą upamiętniającą Ofiary Zbrodni Katyńskiej, znajdującą się w kościele św. Rafała Archanioła w Wilnie oraz na wileńskiej Rossie – przy Mauzoleum Matki i Serca Syna – w 90. rocznicę śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego. W hołdzie udział wzięła polska delegacja z udziałem Konsula Generalnego RP na Litwie, pana Dariusza Wiśniewskiego.
Tuż przed rozpoczęciem konferencji wręczono Nagrodę Semper Fidelis Panu Mirosławowi Gajewskiemu – historykowi, muzealnikowi i samorządowcowi, który w swojej pracy badawczej koncentruje się na historii Wileńszczyzny, w szczególności działalności Armii Krajowej na tym terenie.
Nagroda „Semper Fidelis” to honorowe wyróżnienie przyznawane przez IPN osobom, instytucjom i organizacjom za szczególne zaangażowanie w upamiętnianie dziedzictwa polskich Kresów Wschodnich – zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Jej celem jest nie tylko uhonorowanie zasług, ale także upowszechnianie wiedzy o dziedzictwie utraconym przez Polskę po 1945 roku. Kresy to miejsce, gdzie wciąż odnajdujemy ślady dawnej Rzeczypospolitej – źródła naszej tożsamości, kultury i tradycji. Ci, którzy strzegą tej pamięci, zasługują na najwyższe uznanie.
W trakcie konferencji swoje referaty wygłosili:
- prof. dr hab. Tadeusz Wolsza – zastępca przewodniczącego Kolegium IPN, pracownik Instytutu Historii PAN oraz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy – „Świadkowie Zbrodni Katyńskiej i ich losy”
- dr Diana Maksimiuk – pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Białymstoku – „Florian Czarnyszewicz i Wileńszczyzna”
- Magda Wysocka – pracownik Archiwum Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu – „Jurandowscy. Powstańcy wileńscy 1944”
- Adam Hlebowicz – pracownik Biura Edukacji Narodowej Instytut Pamięci Narodowej – „Powojenne zmagania polskiej inteligencji Wilna i Wileńszczyzny z systemem komunistycznym”
- dr Małgorzata Ptasińska – pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN oraz Uniwersytet Warszawski – „Aktualność publicystyki i prozy Józefa Mackiewicza”
- dr hab. prof. UKW Danuta Jastrzębska-Golonka – pracownik Biura Badań Historycznych IPN, kierownik Zakładu Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy – „Kapłani katyńscy i ich misja… Wiara i religia w obozach sowieckich – w świetle pamiętników, notatek i zapisków polskich oficerów 1939–1940”
- dr hab. Witold Wasilewski – pracownik Wydziału Badań Archiwalnych i Edycji Źródeł Archiwum IPN – „Zbrodnia katyńska. 'Białe plamy' i najnowsze badania”
Spotkanie poprowadził dr Marek Jedynak, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.
Biogram Mirosława Gajewskiego TUTAJ.
Więcej o nagrodzie Semper Fidelis TUTAJ.