English version
Uroczyste otwarcie największego kongresu historyków odbyło się 17 września w gmachu Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku. Wzięli w nim udział przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, instytucji publicznych, białostockich uczelni oraz mediów, a także wszyscy uczestnicy Zjazdu i pasjonaci historii. W trakcie uroczystej gali głos zabrali m.in.: prof. dr hab. Andrzej Waśko – doradca Prezydenta RP Andrzeja Dudy, wicemarszałek Senatu RP Maciej Żywno, dr Paweł Pietrzyk – Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, prof. dr hab. Krzysztof Mikulski - prezes PTH prof. dr hab. Mariusz Popławski - rektor Uniwersytetu w Białymstoku.
Instytut Pamięci Narodowej reprezentował dr hab. Karol Polejowski, który w swoim przemówieniu powiedział:
Człowiek jest badaczem historii, dlatego jesteśmy dzisiaj tutaj w Białymstoku, uczestniczymy w Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich, bo naszym zawodem jest badanie historii. Robimy to z całą pewnością dlatego, że rozumiemy znaczenie historii, wiemy jak ważna jest pamięć. Pamięć o przeszłych wydarzeniach, o przeszłych pokoleniach ale robimy to też dlatego, że uważamy, że pamięć służy też przyszłości. Więc z jednej strony pamięć, a z drugiej strony historykowi przyświeca jeden główny cel dążenie do poznania prawdy. Pamięć i prawda to dwa filary, które konstytuują działanie historyka. Szczególna odpowiedzialność, która spoczywa na historykach związana jest z edukacją młodego pokolenia. Działania edukacyjne są kluczowe dla przyszłych pokoleń i to jest nasze zadanie, aby te działania edukacyjne, popularyzatorskie prowadzić.
***
17 września odbył się pierwszy panel dyskusyjny Instytutu Pamięci Narodowej pt. „Relacje polsko-żydowskie w latach 1939-1945”, który poprowadził dr hab. Grzegorz Berendt z Instytutu Pamięci Narodowej / Uniwersytety Gdańskiego. Podczas panelu wystąpili:
dr Tomasz Domański z Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach z tematem pt. „Niemiecka administracja gminna w Generalnym Gubernatorstwie i jej pozostałość aktowa do badań nad relacjami polsko-żydowskimi. Przykład dystryktu radomskiego”.
dr Wojciech Hanus z Oddziału Instytutu PAmięci Narodowej w Rzeszowie z tematem pt. „Edmunda Łukawieckiego strategia przetrwania w lasach lubaczowskich i Puszczy Solskiej w latach wojny i okupacji”.
dr Maciej Korkuć z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie z tematem pt. „Żydzi, Polacy, niemiecki terror. Wokół działalności żydowskich komórek Związku Ludu Pracującego Miast i Wsi (1941-1943)”.
Paweł Kornacki z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku z tematem pt. „Mieszkańcy przedwojennego powiatu łomżyńskiego z pomocą Żydów w okresie II wojny światowej (przyczynek do badań)”.
dr hab. Sebastian Piątkowski z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie z tematem pt. ,,Aryjskie papiery’’. Z problematyki udzielanej Żydom przez Polaków w legalizowaniu fałszywych tożsamości na obszarze Generalnego Gubernatorstwa”.
dr Wojciech Wichert z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie z tematem pt. „Niemiecki system okupacyjny na ziemiach polskich w latach 1939-1945. Zarys problematyki”.
***
18 września odbyło się uroczyste otwarcie wystawy pt. „Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w trakcie walk i po zakończeniu kampanii polskiej 1939 r.” Wystawa opowiada o zbrodniach, jakich dopuścili się żołnierze niemieccy na branych do niewoli żołnierzach Wojska Polskiego. Obraz WP i Polski w propagandzie niemieckiej miał ogromne przełożenie na zachowanie się żołnierzy Wehrmachtu. Żołnierzom polskim nadano stereotypowe cechy o zabarwieniu pejoratywnym. Pisano, że przepełnieni są nienawiścią wobec Niemców.
Każdego dnia walk w trakcie niemieckiej inwazji na Polskę dochodziło do zbrodni na jeńcach wojennych. Byli oni rozstrzeliwani na polu walki, miały również miejsce przypadki dobijania rannych żołnierzy i nieudzielenia im pomocy medycznej. Do licznych zbrodni dochodziło również na kolejnych etapach niewoli: w trakcie transportu, w punktach zbornych, w obozach przejściowych (Durchgangslager), tymczasowych obozach jenieckich (Gefangenenlager) oraz w stałych obozach jenieckich – stalagach i oflagach. W wyniku najnowszych ustaleń wiadomo, że w okresie od września do grudnia 1939 r. doszło do 763 przypadków zbrodni, w których zamordowanych zostało co najmniej 1725 jeńców.
Autorem wystawy jest dr Tomasz Sudoł (Biuro Badań Historycznych IPN), koncepcję i opracowanie graficzne przygotował Rafał Pękalski (Biuro Edukacji Narodowej IPN). Recenzję naukową wystawy sporządził dr hab. Sebastian Piątkowski (Delegatura IPN w Radomiu). Na otwarciu wystawy obecni byli także: dr hab. Karol Polejowski - zastępca Prezesa IPN, dr Adam Pleskaczyński - dyrektor Biura Edukacji Narodowej IPN, dr Sebastian Pilarski - dyrektor Biura Badań Historycznych IPN, dr Marek Jedynak - dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku oraz członkowie Stowarzyszenia Grupa „Wschód”.
***
Jest na również niezmiernie miło poinformować, że 18 września podczas Gali Historyka z okazji 100-lecia Polskiego Towarzystwa Historycznego odbyło się uroczyste wręczenie odznak honorowych „Pro Historia”. Wśród nagrodzonych znalazło się dwóch pracowników Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.
Srebrną odznaką honorową „Pro Historia” odznaczony został naczelnik Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku - Wojciech Fedorowicz.
Brązową odznaką honorową „Pro Historia” odznaczony został naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku - dr hab. Krzysztof Sychowicz.
Serdecznie gratulujemy!
***
19 wrześni odbyły się przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej warsztaty edukacyjne na temat najnowszej historii Polski przeznaczonych dla nauczycieli.
MultiHISTORIA to warsztaty z najnowszej gry edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej. Przeprowadzone zostały przez jej pomysłodawczynię i autorkę Justynę Kesler. MultiHISTORIA to innowacyjne i uniwersalne narzędzie, dające wiele możliwości dydaktycznych w obszarze edukacji. Sercem tego konceptu są piktogramy i budowanie narracji historycznej oraz wiedzy faktograficznej na uniwersalnym materiale wizualnym. MultiHISTORIA bazuje na koncepcie Multi-Talk, który poprzez piktogramy pobudza myślenie skojarzeniowe, sprzyja pracy metodą storytellingową i zwiększa efektywność zapamiętywania oraz przyswajanych treści.
Szyfry wojny - z historii polskiej kryptologii to warsztaty przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej autorstwa Marka Gajewskiego (pracownika Oddziału IPN w Białymstoku). Warsztaty prezentujące nieoczywistą wiedzę na temat wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920, czyli działalność polskiego wywiadu radiowego. Dzięki sprawnym umiejętnościom i wiedzy polskich kryptologów możliwa była zmiana biegu historii. Warsztaty pokazały, jaką rolę w procesie historycznym może odegrać jednostka. Dzięki warsztatom pt. „Szyfry wojny” nauczyciele poznali losy najsłynniejszych polskich kryptologów z tego okresu, m.in. por. Jana Kowalewskiego i profesorów – Stefana Mazurkiewicza, Wacława Sierpińskiego i Stanisława Leśniewskiego. To dzięki ich talentowi pokonaliśmy militarnie odwiecznego wroga państwa polskiego – Rosję.
Przez cały okres zjazdu funkcjonowała, także Strefa Nowych Technologii Instytutu Pamięci Narodowej. To wyjątkowe miejsce dostarczyło zainteresowanym wiedzy historycznej przekazywanej w nowoczesny, immersyjny sposób. Tam rozrywka łączy się z nauką. Odwiedzający mogli sprawdzić się w następujących pozycjach: „Gra Szyfrów”, mówiącej o roli polskich kryptologów w konflikcie polsko-bolszewickim; „Lotnicy” – gra z fabułą opartą na prawdziwych wydarzeniach i postaciach polskich lotników w czasie II wojny światowej; „Warsaw Rising” – temat Powstania Warszawskiego; „Świadectwo poMOCY” – warsztaty na podstawie immersyjnej etiudy filmowej pt. „Świadectwo poMOCY”, opowiadającej o losach Błogosławionej Rodziny Ulmów.
***
19 września odbył się także panel dyskusyjny Instytutu Pamięci Narodowej pt. ,,Ludowe’’ Wojsko Polskie jako element aparatu represji w PRL”, który poprowadził dr hab. Sławomir Cenckiewicz z Instytutu Pamięci Narodowej. Podczas dzisiejszego panelu wystąpili:
dr hab. Daniel Koreś z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu z tematem pt. „LWP – zerwanie czy kontynuacja z tradycją WP?”
dr Przemysław Benken z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie z tematem pt. „Służby specjalne LWP (WSW i Zarząd II) w okresie transformacji. Podobieństwa i różnice między wojskowymi a cywilnymi służbami specjalnymi w okresie Polski „ludowej”.
dr Bartosz Kapuściak z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL z tematem pt. „ LWP jako część aparatu represji państwa komunistycznego”.
dr hab. Sławomir Cenckiewicz z Instytutu Pamięci Narodowej z tematem pt. „Geneza i kadry LWP” oraz „Czy LWP było beneficjentem transformacji ustrojowej?”
***
Zapraszamy do obejrzenia obszernej fotorelacji w wydarzenia!