-
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)” -
Zakończyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „W szponach dwóch totalitaryzmów – Wileńszczyzna i jej mieszkańcy (1939–1956)”
Podczas prelekcji, które odbyły się w ramach siedmiu paneli, naukowcy z ośrodków akademickich w kraju i zagranicą, Instytutu Pamięci Narodowej oraz niezależni badacze poruszyli kwestie m.in. strat ludzkich wynikających ze zbrodni, deportacji, przesiedleń czy migracji, życia ludności pod okupacją sowiecką i niemiecką, sowieckich rządów na Wileńszczyźnie po 1944 roku oraz losów mieszkańców Wileńszczyzny, którzy po wojnie zamieszkali w granicach Polski Ludowej.
Program konferencji
30 listopada 2023 r. (czwartek)
9:30–10:00 otwarcie konferencji
PANEL I (10:00–11:20)
- 10:00 dr Maciej Wojtacki (Akademia Sztuki Wojennej), „Czeka nas wojna w obronie Niepodległości i honoru…”. Prasa polska w Wilnie wobec zagrożenia niemieckiego w 1939 r.
- 10:15 dr hab. Jarosław Wołkonowski (Uniwersytet w Białymstoku, Filia w Wilnie), Pierwsze miesiące okupacji Wileńszczyzny jesienią i zimą 1939 r.
- 10:30 prof. dr hab. Zdzisław Julian Winnicki (emerytowany prof. Uniwersytetu Wrocławskiego), Metody totalitarne władz litewskich po inkorporacji przekazanej przez Sowietów części Wileńszczyzny 1939–1940
- 10:45 dr doc. Anatoli Vialiki (badacz niezależny), Rola i znaczenie NKWD BSRS w walce z polskim podziemiem w obwodzie białostockim i w części Wileńszczyzny (październik 1939 r. – druga połowa 1941 r.) na podstawie materiałów z Archiwum Narodowego Republiki Białorusi
- 11:00–11:15 przerwa kawowa
PANEL II (11:15–12:15)
- 11:15 prof. dr hab. Nikołaj Iwanow (Uniwersytet Opolski), Losy Wilna po okupacji sowieckiej 1939 r. a kwestia białoruska
- 11:30 dr Martyna Rusiniak-Karwat (Polska Akademia Nauk), Żydowscy uchodźcy w Wilnie na przykładzie rodziny Lifszyców (wrzesień 1939 – wiosna 1941)
- 11:45 dr hab. Waldemar Grabowski (Instytut Pamięci Narodowej), Okręgowa Delegatura Rządu Wilno w latach 1941–1945
- 12:00 Michał Butkiewicz (badacz niezależny), Konspiracja wileńska ZWZ–AK – potrzeba krytycznego spojrzenia na dotychczasowy stan badań na przykładzie Inspektoratu F (Oszmiańskiego)
- 12:15–12:30 przerwa kawowa
PANEL III (12:30–13:30)
- 12:30 Przemysław Namsołek (Instytut Pamięci Narodowej), Związek Wolnych Polaków – zapomniana organizacja konspiracyjna istniejąca na Wileńszczyźnie w okresie II wojny światowej
- 12:45 Michał Ostapiuk (Instytut Pamięci Narodowej), Siódemka „Wilhelma”. Powstanie i działalność 7. Wileńskiej Brygady AK oraz losy jej żołnierzy po 1944 r.
- 13:00 dr Joanna Kozłowska (Uniwersytet Warszawski), „Patriotyzm i wola walki” – tworzenie i rozbudowa wieleńskiego ośrodka ruchu oporu. Z materiałów ks. Kazimierza Kucharskiego SJ znajdujących się w Archiwum Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego w Warszawie
- 13:15 Ilona Lewandowska (badacz niezależny), Miejsce ratunku, miejsce zbrodni – wileńskie Tuskulany w latach 1939–1947
- 13:30–14:00 przerwa obiadowa
PANEL IV (14:00–16:20)
- 14:00 Adam Hlebowicz (Instytut Pamięci Narodowej), Rola i znaczenie ks. Henryka Hlebowicza (1904–1941) w czasie dwóch pierwszych lat okupacji Wilna i Wileńszczyzny. Prezentacja fragmentów nieznanych kazań z 1941 r.
- 14:15 dr hab. Maria Ankudowicz-Bieńkowska (emerytowany prof. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego), Powojenne losy Władysława Kalinowskiego – wileńskiego muzyka
- 14:30 Stanisław Płużański (Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego), Historia Piotra Karpowicza ps. „Rybka” – wilnianina, harcerza, żołnierza AK i uczestnika powstania w Norylsku
- 14:45 dr Krzysztof Żabierek (badacz niezależny), Władysław Stankiewicz (1908–1980) niestrudzony żołnierz z Wileńszczyzny
- 14:45–15:00 przerwa kawowa
PANEL V (15:00–16:00)
- 15:00 dr Vitalija Stravinskienė (Instytut Historii Litwy), Akcja przemieszczenia ludności z Wilna i Wileńszczyzny do Polski w latach 1944–1947: organizacja, dynamika i wyniki
- 15:15 dr Alina Zavadzka (Archiwum Państwowe w Białymstoku), „Nie chcę wyjeżdżać”. Ewakuacja duchowieństwa i ludności polskiej z Wileńszczyzny (w granicach Litewskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej) po II wojnie światowej
- 15:30 dr Robert Kolasa (Towarzystwo Miłośników Miasta Piły), Repatriacja ludności Wileńszczyzny na teren Piły w latach 1945–1947
- 15:45 dr Paweł Rokicki (Polska Akademia Nauk, Instytut Pamięci Narodowej), Deportacja rodzin żołnierzy AK z Wileńszczyzny w głąb Związku Sowieckiego w lipcu 1945 r.
- 18:00 kolacja
1 grudnia 2023 r. (piątek)
PANEL VI (9:30–10:45)
- 9:30 Piotr Długołęcki (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych), Żydzi wileńscy w polityce rządu RP na uchodźstwie 1939–1945
- 9:45 dr hab. Monika Tomkiewicz (Instytut Pamięci Narodowej), Straty osobowe mieszkańców województwa wileńskiego w okresie okupacji niemieckiej. Trudności badawcze w ustalaniu liczby ofiar
- 10:00 dr hab. Piotr Niwiński (Instytut Pamięci Narodowej), Mieszkańcy Wileńszczyzny w PRL (1944–1989)
- 10:15 dr Mateusz Mataniak (Uniwersytet Jagielloński), Sędziowie apelacji wileńskiej i ich losy po 1939 r.
- 10:30 dr Piotr Bojarski (Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie), Wytrwali w służbie Polsce. Wojenne i powojenne losy wileńskich urzędników – wybrane sylwetki
- 10:45–11:00 przerwa kawowa
PANEL VII (11:00–12:00)
- 10:45 dr hab. Anna Supruniuk (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Losy uczonych i pracowników Uniwersytetu Stefana Batorego w powojennym Toruniu w latach 1945–1956
- 11:00 dr hab. Mirosław A. Supruniuk (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Pamięci Narodowej), Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie na wygnaniu i emigracji w latach 1939–1956
- 11:15 Mateusz Ułanowicz (Instytut Pamięci Narodowej), Próba operacyjnego rozpracowania środowiska adwokatów wileńskich w Olsztynie na przykładzie działalności informatora Dawida Lipkinda ps. „Del”
- 11:30 Adam Chajewski (Klub na rzecz Europy Środkowo-Wschodniej przy Uniwersytecie Warszawskim), Wywózki „na Sybir” w polityce historycznej Republiki Litewskiej
- 11:45 Paweł Nowik (Instytut Pamięci Narodowej), Kto jest pochowany na Kalwarii Wileńskiej?
- 12:00–12:30 przerwa obiadowa
Organizatorem wydarzenia było Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN.