Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

„Nikt z nas nie żyje dla siebie i nie umiera dla siebie” to słowa z Listu św. Pawła do Rzymian widoczne na murze przy wejściu na Cmentarz Wojenny Ofiar II Wojny Światowej w Grabówce, obok którego znajduje się Pomnik Ofiar Wojny. Będą one przypominały tą prawdę każdemu, kto przyjdzie oddać pamięć tamtym tragicznym wydarzeniom.

- Dzięki współpracy gminy Supraśl i Instytutu Pamięci Narodowej mogliśmy oddać to miejsce w zupełnie nowej formie. Mam tu na myśli ułatwiony dostęp, ścieżkę edukacyjną, odnowiony Pomnik Ofiar Wojny, który mieszkańcom Białegostoku i okolicy kojarzy się z tym miejscem pamięci narodowej. Zapraszamy na uroczystość, byśmy wspólnie oddali hołd wszystkim pomordowanym – mówił dr Marek Jedynak, dyrektor białostockiego oddziału IPN.

Burmistrz dr Radosław Dobrowolski wyjaśnił, że Miejsce Pamięci Narodowej w Grabówce przypomina o największej zbrodni popełnionej na mieszkańcach Białostocczyzny podczas niemieckiej okupacji i wymagało gruntownej modernizacji.

- Tutaj są trzy miejsca związane z kaźnią niemiecką. Powstały one jeszcze w latach 70. Wymagały one odnowienia. Dwa cmentarze, znajdujące się około 300 metrów od Pomnika Ofiar Wojny, gdzie spoczywa zamordowana 8 grudnia 1943 r. elita polskiego społeczeństwa, były bardzo zaniedbane. To wszystko uporządkowaliśmy, tworząc m.in. ścianę memorialną. Stanowi to jeden kompleks cmentarny - wyjaśnił Burmistrz Supraśla.

Według źródeł historycznych żandarmi i esesmani w latach 1941-1944 rozstrzelali tam około 16 tysięcy osób – Polaków, Białorusinów, Żydów i jeńców sowieckich. Ostatnie egzekucje odbyły się w czerwcu 1944 roku.

Zachęcamy do zapoznania się z publikacją naukową "Grabówka 1941-1944. Masowe egzekucje w świetle relacji świadków" autorstwa Karola Usakiewicza z Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej.