Niemiecka zbrodnia na Polakach - Bacieczki 1943 - kalendarium

23.04.2023

8 lipca 1943 r. komendant Okręgu Białystok Narodowej Organizacji Wojskowej - major Marcin Wawrzyniak informował swojego odpowiednika w Armii Krajowej, podpułkownika Władysława Liniarskiego o nasileniu się niemieckiego terroru na okupowanym terenie. 

Wydane wyroki referuje i podpisuje hurtem delegat sądu kolegialnego Gestapo niejaki von Gliński, poczem aresztowani masowo wywożeni są do Nowosiółek względnie w okolice Marczuk (lasek Bacieczki), gdzie dokonuje się masowych egzekucji. Ostatnimi czasy rozstrzelano 448 osób pomiędzy którymi znajdowało się 50 Polaków, posądzonych o akcję powstańczą lub też jakieś błahe sprawy polityczne - komunikował major Marcin Wawrzyniak.

Komendant NOW w następujący sposób określił mieszkańców Bociek i pobliskich miejscowości, aresztowanych w trzeciej dekadzie kwietnia 1943 r. (w źródłach najczęściej wymieniane były daty 21–23 kwietnia) - jako Polaków "posądzonych o akcję powstańczą". Przez ponad dwa miesiące byli oni więzieni w Białymstoku. Niemcy rozstrzelali ich 6 lipca 1943 r. w masowej egzekucji w Bacieczkach. Większość z nich działała w Armii Krajowej (wśród nich Bolesław Derehajło - komendant miejscowej placówki) oraz budowanych na tym terenie na przełomie 1942 i 1943 r. strukturach innej, niejednoznacznie określonej w dokumentach, organizacji o zabarwieniu narodowym.

W rozpracowaniu podziemia w powiecie bielskim Niemcy wykorzystali agenturę. Donosy informatora „Franka” z Knoryd, który przeniknął do polskiej konspiracji, bezpośrednio przyczyniły się do zatrzymania kilkunastu jej członków. Rodziny niektórych aresztowanych były przekonane, że w rozbiciu podziemia w kwietniu 1943 r. pomagał Niemcom również proboszcz parafii prawosławnej w Boćkach, który oficjalną współpracę z okupantem rozpoczął 1 czerwca 1943 r., przyjmując pseudonim „Zimnicki”.

 

Opracował - Karol Usakiewicz

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku

 

W załączniku poniżej dostępny jest wykaz mieszkańców powiatu Bielsk Podlaski, którzy zostali wymienieni w materiałach archiwalnych wśród aresztowanych w kwietniu 1943 r.

 

do góry