Dziś w siedzibie Oddziału IPN w Białymstoku przedstawiciele Stowarzyszenia Pasjonatów Historii Ziemi Podlaskiej oraz Kolekcjonerów Militariów „Grupa Wschód" przekazali zbiór dokumentów organizacji konspiracyjnej Polska Niepodległa, działającego w czasie okupacji niemieckiej m.in. na terenie dawnego województwa białostockiego. Dokumentów jest tylko kilkanaście, ale – biorąc pod uwagę fakt, że są to jedyne archiwalia dotyczące tej organizacji w białostockich archiwach – są one bardzo cenne. Zostały przekazane w końcu czerwca br. Stowarzyszeniu przez anonimowego darczyńcę z Białegostoku, właściciela drewnianego budynku mieszkalnego przeznaczonego do rozbiórki.
Przekazany materiał stanowią rozkazy organizacyjne i nominacyjne komendanta Okręgu VII (Białostockiego) organizacji Polska Niepodległa – Antoniego Burzyńskiego „Okszę" oraz drukowane w Warszawie wydawnictwo podziemne „Jutro. Tygodnik Organizacji Polska Niepodległa". Wszystkie dokumenty, a także gazetka pochodzą z lipca 1943 r.
Polska Niepodległa była organizacją konspiracyjną działającą w całej okupowanej Polsce. Została powołana do życia z inicjatywy Jerzego Sulińskiego „Zawiszy", jej pierwszego komendanta, 1 listopada 1939 r. w Warszawie. Polska Niepodległa deklarowała się jako „organizacja bojowa, apolityczna, grupująca w swych szeregach tych wszystkich Polaków, którzy pragną poświęcić swe życie dla odzyskania Niepodległej Ojczyzny". W jej ramach prowadzono działalność szkoleniową, sabotażowo-dywersyjną oraz propagandową. Największym osiągnięciem organizacji na tym ostatnim polu był druk własnych gazetek konspiracyjnych – tygodnika „Jutro" oraz miesięcznika „Głos Wolny, Wolność Ubezpieczający".
Na terenie kraju utworzono osiem okręgów organizacji. Okręg VII (Białostocki), noszący kryptonim „Stoczek", powstał 19 maja 1942 r. Pierwszym jego komendantem został kapral. Antoni Burzyński „Oksza" – kolejarz (pracował na dworcu w Białymstoku). Początkowo właśnie spośród kolejarzy organizacja pozyskała wielu żołnierzy. W jej szeregach na Białostocczyźnie brakowało kadry dowódczej – oficerów i podoficerów. Problemu tego, mimo znacznego rozwoju struktur (szczególnie w powiatach łomżyńskim i wysokomazowieckim), nie udało się rozwiązać aż do scalenia oddziałów zbrojnych Okręgu VII Polski Niepodległej z Okręgiem Białostockim AK w maju 1944 r.
Rozkazodawstwo i działalność Komendy Okręgu VII (Białostockiego) Polski Niepodległej pozostają dotychczas w zasadzie nieznane. Przekazane dokumenty, choć nieliczne, są więc wyjątkowo cenne dla badań nad polskim podziemiem na Białostocczyźnie w okresie II wojny światowej.



