Nawigacja

Aktualności

Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - Białystok, 12 grudnia 2022

Złożeniem kwiatów pod tablicą upamiętniającą bohaterów zrywu Solidarnościowego lat osiemdziesiątych oraz uroczystością z udziałem działaczy opozycji antykomunistycznej i uczniów podlaskich szkół-białostocki oddział Klubu Więzionych, Internowanych i Represjonowanych oddał hołd ofiarom reżimu komunistycznego w 41. rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Na wydarzeniu obecny buł dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku dr Marek Jedynak oraz naczelnik Urszula Gierasimiuk.

 

12 grudnia 2022 roku uroczystości rozpoczęły się pod tablicą upamiętniającą działaczy NSZZ "Solidarność", która znajduje się na budynku przy ul. Świętojańskiej, gdzie przed laty mieściła się siedziba zarządu regionu tego związku. Tablica powstała staraniem Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku oraz NSZZ "Solidarność" Region Podlaski, z inicjatywy dawnych opozycjonistów niepodległościowych, skupionych w Klubie Więzionych, Internowanych i Represjonowanych (WIR) i została uroczyście odsłonięta oraz poświęcona w 40. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego (2021r). Kwiaty złożyli tam działacze dawnej opozycji niepodległościowej, przedstawiciele władz, Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku i służb mundurowych.

Po złożeniu kwiatów w sali konferencyjnej Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku, odbyło się okolicznościowe spotkanie. Zaproszonych gości - działaczy opozycji antykomunistycznej, osoby wspierające WIR oraz uczniów z podlaskich szkół - powitała Stanisława Korolkiewicz - w przeszłości aktywna działaczka Solidarności, Konfederacji Polski Niepodległej i Duszpasterstwa Ludzi Pracy. Przemówienie wygłosił wojewoda podlaski oraz dyrektor białostockiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. 

Dokonajmy prostych obliczeń - pomnóżmy te około 220 tysięcy osób dotkniętych bezpośrednio przez reżim komunistyczny podczas stanu wojennego razy cztery, a więc standardową ilość członków rodziny, bo przecież większość z tych ludzi miała rodziny, większość również z Państwa zgormadzonych na tej sali. To już jest prawie milion osób. Te milion osób było tylko wierzchołkiem góry lodowej - mówił dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku dr Marek Jedynak. 

Kolejny punkt wydarzenia stanowił występ artystyczny w wykonaniu adeptów sztuki wokalnej ze Szkoły Estradowej im. Anny German w Białymstoku. Następnym punktem wydarzenia było wręczenie przez przedstawicieli Klubu Więzionych, Internowanych i Represjonowanych Świadectw Honorowych Członków WIR'u - otrzymali je m.in. dyrektor białostockiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr Marek Jedynak oraz naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Urszula Gierasimiuk, a także wojewoda podlaski Bohdan Paszkowski, senator Mariusz Gromko, ks. Stanisław Gudel, dyrektor Archiwum Państwowego w Białymstoku dr Marek Kietliński, radny Paweł Myszkowski.

Serdecznie dziękujemy za tak wyjątkowe uhonorowanie i liczymy na dalszą owocną współpracę ku chwale Ojczyzny!

Ostatni punkt spotkania stanowiły świadectwa wygłoszone przez świadków historii, które opiewały o czasach stanu wojennego - m.in. dr. n. med. Tadeusza Beszty-Borowskiego.

 

Wystawa „Stan wojenny 1981–1983"

Dodatkowo zachęcamy - jeżeli chcą Państwo poszerzyć swoją wiedzę o historii sprzed 41. lat, a mianowicie o stanie wojennym w Polsce, to zapraszamy do zapoznania się z wystawą elementarną Instytutu Pamięci Narodowej „Stan wojenny 1981–1983", która prezentowana jest przed budynkiem Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego.

Wystawa ta przy pomocy krótkich, syntetycznych tekstów, archiwalnych fotografii i wybranych dokumentów, przybliża okoliczności ogłoszenia stanu wojennego, opisuje represje wprowadzone na mocy nadzwyczajnego ustawodawstwa, informuje o ofiarach pacyfikacji i brutalności milicji oraz ZOMO, a także o instytucjach i formacjach, na których ciąży zarzut złamania obowiązującego prawa i które były znane z brutalnych represji. Na wystawie nie zabrakło również informacji o oporze polskiego społeczeństwa i wsparciu płynącym dla Polaków zza granicy.

Rys historyczny:

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. na terytorium Polski wprowadzono Stan Wojenny.

Termin nie był przypadkowy, ponieważ 13 grudnia przypadał w niedzielę, a więc w dzień wolny od pracy. Były to okoliczności sprzyjające szybszym zatrzymaniom i błyskawicznemu internowaniu osób zagrażających komunizmowi.

W stanie wojennym łącznie internowano ponad 10 tys. osób, które przetrzymywano w zamknięciu w 49 ośrodkach internowania Nie był to jednak jedyny środek represji. Różnym formom prześladowań poddano dziesiątki, a nawet setki tysięcy osób. Aresztowania i zatrzymania, zwolnienia z pracy, relegowanie z uczelni i szkół były stosowane w różnym stopniu wobec działaczy i sympatyków opozycji. Kolegia ds. wykroczeń za naruszenie dekretu o stanie wojennym ukarały ponad 207 tys. osób, w tym karą pozbawienia wolności prawie 4,5 tys. osób. Sądy – głównie wojskowe – skazały ok. 12 tys. osób. Zaocznie wydano sześć wyroków śmierci, m.in. na Zdzisława Najdera – działacza opozycji i szefa Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Po 13 grudnia 1981 r. przeprowadzono też „weryfikację kadr” w różnych instytucjach, czyli de facto czystki polityczne. Do emigracji zmuszono wielu działaczy opozycji oraz ich rodziny. Lata stanu wojennego były po czasach stalinowskich okresem największych i najdrastyczniejszych represji w Polsce Ludowej.

Większość z zatrzymanych stanowili działacze „Solidarności”, KOR-u i KPN-u.

 

  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
  • Pierwszy dzień obchodów 41. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - BIałystok, 12 grudnia 2022, Fot. Natalia Krzywicka
do góry