Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

Apel poległych, salwa honorowa, kwiaty i znicze – w ten sposób białostocki oddział Instytutu Pamięci Narodowej uczcił Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

W przeddzień święta, pod tablicą na ścianie białostockiego kina „Ton", upamiętniającą żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego, skazywanych po wojnie na karę śmierci i długoletnie więzienie, spotkali się kombatanci, młodzież, harcerze, przedstawiciele władz miejskich, wojewódzkich, służb mundurowych i poczty sztandarowe. Kompanię i wartę honorową wystawił 18. Białostocki Pułk Rozpoznawczy. Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania przez chór XI LO im. płk. Witolda Pileckiego w Białymstoku hymnu państwowego i wciągnięcia flagi narodowej na maszt. Następnie o Żołnierzach Wyklętych mówiła Barbara Bojaryn-Kazberuk, dyrektor białostockiego oddziału IPN: „Oni – w przeciwieństwie do nas – żyli w braku wszystkiego: wolnej Ojczyzny, kochających rodzin, własnych domów. W końcu zabrano im nie tylko życie, ale też dobrą pamięć. Umierali z bronią w ręku, w katowniach UB, wywożeni na nieludzką ziemię. Do dziś nie mają swoich grobów. Jest oczywistością w naszej chrześcijańskiej kulturze, że każdemu, kto zginął za Ojczyznę, należy się godny pochówek i modlitwa. To dlatego prowadzimy od kilku lat na terenie dawnych siedzib UB, aresztów sowieckich organów bezpieczeństwa i w innych miejscach prace poszukiwawcze, by ekshumować tych Żołnierzy Niezłomnych, wobec których chcemy spełnić nasz chrześcijański i patriotyczny obowiązek. To dlatego prowadzimy akcję pobierania materiału genetycznego od rodzin Ofiar totalitaryzmów, ponieważ chcemy oddać odnajdywanym szczątkom imiona i nazwiska".

Po wystąpieniu Barbary Bojaryn-Kazberuk odczytano apel poległych, a następnie kompania honorowa 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego oddała salwę. Ostatnim punktem tej części uroczystości było złożenie wieńców i zapalenie zniczy pod tablicą poświęconą Żołnierzom Wyklętym.

Następnie zebrani przeszli pod pobliski pomnik Żołnierzy Armii Krajowej przy ul. Kilińskiego, gdzie również złożono kwiaty. Głos zabrał wiceprezes Zarządu Okręgu Białystok Światowego Związku Żołnierzy AK por. Czesław Chociej.

Uroczystościom towarzyszyła ekspozycja zdjęć dokumentujących ubiegłoroczne prace ekshumacyjne prowadzone przez oddział IPN na terenie Aresztu Śledczego w Białymstoku.

Ostatnim punktem programu była projekcja filmu dokumentalnego „Komendant Olech", poświęconego losom ppor. Anatola Radziwonika „Olecha", na którą zaprosiło uczestników uroczystości Muzeum Wojska.

Współorganizatorami całego przedsięwzięcia byli: Podlaski Kurator Oświaty, Okręg Białystok Światowego Związku Żołnierzy AK oraz Muzeum Wojska.