Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

158. rocznica pacyfikacji wsi Jaworówka – Jaworówka, 12 września 2021

O tragicznych wydarzeniach w Jaworówce z sierpnia 1963 r. przypomina odsłonięty w 1995 r. obelisk. Na tablicy wyryto cytat z depeszy wysłanej 17 sierpnia 1863 r. do naczelnika wojennego Powiatu Białostockiego płk. Mikołaja Manteuffel-Szoege przez gen. Mikołaja Murawiewa, który nakazał: „Wieś Jaworówkę, o 12 wiorst od Białegostoku spalić, miejsce gdzie była zaorać, a mieszkańców wywieźć do Białegostoku aż do dalszego rozporządzenia”. Na pomniku umieszczony jest także znaleziony w 1930 r. ok. 40-cm krzyż z figurą ukrzyżowanego Jezusa – jedyny ślad, który pozostał po pacyfikacji wsi.

158. rocznica pacyfikacji wsi Jaworówka
158. rocznica pacyfikacji wsi Jaworówka
158. rocznica pacyfikacji wsi Jaworówka

Tradycyjnie w drugą niedzielę września we wsi Jaworówka obyły się uroczystości upamiętniające ofiary pacyfikacji, przeprowadzoną na rozkaz carskiego gubernatora Mikołaja Murawiewa w odwecie za współpracę mieszkańców wsi z powstańcami styczniowymi. Część ze 198 osób została zamordowana na miejscu 18 sierpnia 1863 r., a pozostali zostali wywiezieni na Sybir. Wszystkie zabudowania doszczętnie spalono.

W uroczystości, rozpoczętej polową mszą świętą uczestniczyły lokalne władze, mieszkańcy pobliskich miejscowości oraz uczniowie ze sztandarem. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku reprezentowała Karolina Dobek.