W imieniu Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, kwiaty złożył dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku dr hab. Krzysztof Sychowicz. W uroczystościach udział wzięli m.in. podsekretarz stanu w KPRP Agnieszka Jędrzak, prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej kpt. Janusz Komorowski, prezes Związku Polaków na Litwie, poseł do PE Waldemar Tomaszewski, Konsul RP w Wilnie Dariusz Wiśniewski, przedstawiciele władz litewskich, samorządów, instytucji oraz organizacji polskich działających na Litwie.
Najpierw na cmentarzu w Kalwarii Wileńskiej złożono kwiaty oraz zapalono znicze na zbiorowej mogile żołnierzy Armii Krajowej w Kalwarii Wileńskiej. Następnie pod pomnikiem w Krawczunach uroczystości rozpoczęły się mszą świętą za poległych, a następnie złożono kwiaty przed pomnikiem upamiętniającym bitwę pod Krawczunami. Oficjalna część wydarzenia zakończyła się apelem pamięci.
* * *
Operacja „Ostra Brama” stanowiła część akcji „Burza”, która zakładała samodzielne wyzwalanie przez Armię Krajową okupowanych ziem polskich przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w nocy z 6 na 7 lipca 1944 roku. Oprócz piechoty i artylerii w sile około 17 tys. żołnierzy Niemcy wprowadzili tam do walki broń pancerną i siły lotnicze. Okręgi wileński i nowogródzki AK przeciwstawiły im około 10 tys. żołnierzy, wyłącznie piechoty i kawalerii.
Mimo dużej przewagi wroga, Polakom udało się wyzwolić znaczną część Wilna. Do 13 lipca, już we współdziałaniu z wojskami sowieckimi, całe miasto zostało oczyszczone z Niemców. Na Górze Zamkowej żołnierze AK wywiesili biało-czerwoną flagę, jednak już po kilku godzinach została ona zerwana przez żołnierzy sowieckich, którzy wywiesili czerwony sztandar. Później dowództwo i żołnierze AK zostali rozbrojeni; większość z nich trafiła do więzień lub została zesłana na Syberię.
Po zdobyciu Wilna przez polskie oddziały część sił niemieckich, ok. 3 tys. żołnierzy pod dowództwem gen. Reinera Stahela, w przeddzień zakończenia walk wyszło z miasta. Żołnierze Armii Krajowej zablokowali im drogę ucieczki i w bitwie pod Krawczunami Niemcy ponieśli porażkę i duże straty – zginęło ok. 1 tys. żołnierzy Wehrmachtu. W walce zginęło 79 Polaków i legendarny dowódca I Brygady Wileńskiej AK kpt. Czesław Grombczewski „Jurand”. Było to największe starcie stoczone przez polskie jednostki podczas operacji „Ostra Brama”.











