Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/230385,Uroczystosci-pogrzebowe-Edwarda-Borkowskiego-i-pieciu-innych-zolnierzy-Armii-Kra.html
26.02.2026, 20:35
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025, fot. Paula Prudziłowicz (IPN)

Uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir” – 23 września 2025

„Polska po Was powróciła, odnalazła Wasze szczątki, ułożyła do trumny, okryła biało-czerwoną flagą i odprowadziła na miejsce Waszego wiecznego spoczynku” – dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.

23 września na cmentarzu na Rossie w Wilnie odbyły się uroczystości pogrzebowe Edwarda Borkowskiego i pięciu innych żołnierzy Armii Krajowej z oddziału Sergiusza Zyndrama-Kościałkowskiego ps. „Fakir”. Szczątki ofiar NKWD odnalazł na Litwie Instytut Pamięci Narodowej.

4 lutego 1945 roku pod Raubiszkami (gmina Maguny, rejon święciański) oddział Samoobrony Wileńskiej AK pod dowództwem „Fakira” stoczył walkę z patrolami NKWD. Dowódca został ciężko ranny i mimo natychmiastowej ewakuacji po kilku godzinach zmarł. Jego ciało pochowano nad Jeziorem Dubińskim, na wzgórzu w pobliżu leśniczówki Błużniany. Poległych żołnierzy mieszkańcy wsi, na polecenie Sowietów, złożyli w prowizorycznej ziemiance. Ciało „Fakira” wkrótce ekshumowano i pochowano na Rossie, natomiast jego żołnierze pozostali w nieznanym miejscu, które z czasem uległo zatarciu.

Prace poszukiwawcze prowadzone przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN trwały trzy lata – od 2018 roku. Jesienią 2020 roku, po przebadaniu ponad trzech tysięcy metrów kwadratowych terenu – przy wsparciu wolontariuszy ze Stowarzyszenia Odra-Niemen oraz wileńskiej młodzieży – odnaleziono mogiłę. Spoczywało w niej sześciu żołnierzy, przy których odkryto elementy wyposażenia wojskowego i przedmioty osobiste, m.in. polskie guziki wojskowe.

80 lat od tych tragicznych wydarzeń spoczną w szczególnym miejscu – obok grobów żołnierzy Wojska Polskiego z lat 1919–1920, obok żołnierzy Armii Krajowej z operacji „Ostra Brama”, obok swojego dowódcy, w tym samym rzędzie, tuż obok jego grobu. Kolejny wileński, rozbity przed laty oddział, staje wspólnie w szeregu. Dzięki badaniom genetycznym znamy już tożsamość jednego z nich – śp. Edwarda Borkowskiego. Wierzymy, że przed nami są dni, kiedy będziemy mogli przywrócić tożsamość wszystkim pozostałym pięciu żołnierzom Armii Krajowej i przyjdzie taki czas, gdy będziemy mogli zawołać ich z imienia i nazwiska – po polsku – podkreślił w swoim przemówieniu zastępca Prezesa IPN, dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.

W uroczystościach wzięła udział rodzina śp. Edwarda Borkowskiego, przedstawiciele władz samorządowych, duchowieństwo, żołnierze Wojska Polskiego oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Wilna. Obecni byli również przedstawiciele władz państwowych i dyplomatycznych: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bożena Żelazowska, Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Litwie Grzegorz Marek Poznański, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, Doradca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Jan Józef Kasprzyk oraz Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie Dariusz Wiśniewski – którzy odczytali listy od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego oraz od marszałka Sejmu Szymona Hołowni.