Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/188085,160-rocznice-bitwy-pod-Zbrzeznica-Zbrzeznica-7-lipca-2023-r.html
27.02.2026, 07:32

160. rocznicę bitwy pod Zbrzeźnicą - Zbrzeźnica, 7 lipca 2023 r.

10.07.2023

Dnia 7 lipca 2023 r. obchodziliśmy 160. rocznicę bitwy pod Zbrzeźnicą (dawniej Brzeźnice) – kolejnego starcia z okresu powstania styczniowego. Z tej okazji we współpracy z Pocztą Polską i Urzędem Gminy Zambrów ukazał się kolejny  okolicznościowy folder ze znaczkiem i kartą pocztową, tym razem przedstawiający rycinę ze zbiorów Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży.

Folder został zaprezentowany 9 lipca br. podczas uroczystych obchodów w Zbrzeźnicy, których punkt kulminacyjny stanowiła inscenizacja bitwy.

Według zachowanych źródeł bitwa pod Zbrzeźnicą miała następujący przebieg:

Jasiński, dowódca oddziałów pułtuskich i ostrołęckich, dowiedziawszy się o wysłaniu przez Zajcowa z Czyżewa do Łomży kolumny nieprzyjacielskiej, polecił stojącemu pod Maliszewem Skarżyńskiemu posunąć się na trakt z Zambrowa do Łomży. Skarżyński wskutek tego wezwania ruszył z oddziałem swoim, tzw. oddziałem dziewiątym augustowskim, liczącym 230 ludzi, do 6.5. rano ku Czerwonemu Borowi stanął w Głębocku [Głębocz Wielka], a będąc na noc blisko szosy z Zambrowa do Łomży, wezwał znajdujących się w pobliżu Tyszkę i Grzymałę do współdziałania, gdy 2 roty idące od Zambrowa, parte będą przez Jasińskiego. Tyszka i Grzymała, połączywszy się ze Skarżyńskim, ustawili strzelców w lasku po obu stronach szosy, za nimi ukryli kosynierów, a tyralierów wysunęli przed lasek między zboże. O godz. 6.00 z rana dały się słyszeć strzały na tyłach zbliżającej się do Zambrowa kolumny, zaatakowanej przez część oddziału Jasińskiego, a niebawem główna siła wojska zwróciła się przeciw Skarżyńskiemu, który zanadto się wysunął ze swojego ukrycia. Strzelcy po obu stronach szosy zachwiali się i cofnęli się w olszynkę, lecz ogień nie ustawał, aż wreszcie moskale, rażeni celnym strzałem, parci ponadto przez gros oddziału Jasińskiego, rzucili się do ucieczki.