Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/17517,Promocja-albumu-Sladami-zbrodni-okresu-stalinowskiego-w-woj-bialostockim-Hajnowk.html
08.03.2026, 11:05

Promocja albumu „Śladami zbrodni okresu stalinowskiego w woj. białostockim” – Hajnówka, 2 marca 2014

02.03.2014

W dniu 2 marca 2014 r. o godz. 15.30 w Katolickim Centrum Kultury przy parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Hajnówce (ul. Ks. Piotra Ściegiennego 7) odbędzie się promocja najnowszej książki dr. Marcina Zwolskiego z IPN w Białymstoku pt. „Śladami zbrodni okresu stalinowskiego w województwie białostockim". Promocja odbywać się będzie w ramach hajnowskich obchodów Narodowego Dnia Pamięci o Żołnierzach Wyklętych. Współorganizatorem przedsięwzięcia jest Stowarzyszenie Historyczne im. Danuty Siedzikówny „Inki" w Hajnówce.

Bez przesady można stwierdzić, że jest to książka wstrząsająca. Po raz pierwszy pokazuje ogrom zbrodni dokonywanych po wojnie na terenie Polski północno-wschodniej przez funkcjonariuszy polskiego i sowieckiego aparatu bezpieczeństwa. Zbrodnie te ukazane są poprzez pryzmat miejsc, które codziennie mijamy przechodząc ulicami Białegostoku, Suwałk, Łomży czy Sokółki. O krwawym obliczu walki w obronie niepodległości Rzeczypospolitej w pierwszych latach powojennych opowiadają nie tylko ofiary represji, które przeżyły, ale także kaci. Aż trudno uwierzyć, jak wiele śladów zachowało się do dziś w miejscach, w których funkcjonariusze UB czy NKWD przesłuchiwali aresztowanych. Przez lata dbano, aby ci, którzy przeżyli, nie mieli odwagi opowiadać o swoich cierpieniach nawet najbliższym. Zapomniano jednak o śladach materialnych, które pozostały w dawnych aresztach, więzieniach, katowniach. Wydrapane na cegłach inicjały, daty, nazwiska, modlitwy jeszcze dziś budzą trwogę, a zestawione ze wspomnieniami zebranymi po 1989 r. i dokumentami z wewnętrznych dochodzeń, prowadzonych w połowie lat 50. przez UB, odtajnionymi w ostatnich latach, tworzą obraz po wielokroć poruszający. Trzeba tę książkę uważnie przeczytać, obejrzeć zdjęcia, uruchomić wyobraźnię, bo pokazuje czas boleśnie prawdziwy, a jednocześnie boleśnie zapomniany. Książka dr. Marcina Zwolskiego to wydawnictwo z pogranicza monografii i albumu, przygotowane w ramach prac nad ogólnopolskim projektem badawczym „Śladami zbrodni". Liczy 456 stron.

Przy okazji promocji książki pracownicy Oddziału IPN w Białymstoku będą przygotowani do pobierania materiału genetycznego, a także informacji historycznych od krewnych ofiar zbrodni hitlerowskich i komunistycznych.