Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/17487,Prezentacja-kalendarza-sciennego-na-rok-2014-Zolnierze-Polski-Podziemnej-autorst.html
02.03.2026, 08:44

Prezentacja kalendarza ściennego na rok 2014 „Żołnierze Polski Podziemnej” autorstwa plastyków z Białorusi – Białystok, 14 stycznia2014

14.01.2014

W dniu 14 stycznia 2014 r. na białostockim Przystanku Historia odbyła się oficjalna prezentacja wyjątkowego kalendarza ściennego na rok 2014, zatytułowanego „Żołnierze Polski Podziemnej", zilustrowanego reprodukcjami portretów olejnych, grafik i rysunków przedstawiających sylwetki znanych i mniej znanych żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego. Wyjątkowi są też autorzy portretów – są to artyści zrzeszeni w Towarzystwie Plastyków Polskich przy Związku Polaków na Białorusi.

Oprócz licznie zgromadzonych kombatantów, w prezentacji wziął udział Konsul Generalny RP w Grodnie Andrzej Chodkiewicz, który od początku patronował inicjatywie wydania kalendarza przez białostocki oddział IPN. Przedstawił pokrótce środowisko artystów działających przy Związku Polaków na Białorusi oraz historię powstania dzieł zamieszczonych w kalendarzu.

Wśród zaprezentowanych na poszczególnych stronach postaci są: mjr Witold Pilecki, mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka" czy płk Jan Piwnik „Ponury", dowódcy związani z partyzantką akowską Okręgów Wileńskiego i Nowogródzkiego: płk Aleksander Krzyżanowski „Wilk", por. Anatol Radziwonik „Olech", por Jan Borysewicz „Krysia" czy ppor. Adolf Pilch „Góra", „Dolina". Jedną z postaci umieszczonych w kalendarzu jest kpt. Weronika Sebastianowicz „Różyczka", Prezes Stowarzyszenia Żołnierzy AK na Białorusi.

W kalendarzu uwzględniono święta religijne i państwowe, m.in. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych (1 marca), Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu (27 stycznia), ale także ważniejsze rocznice historyczne, np.: przekształcenie ZWZ w AK (14 lutego), rocznicę Bitwy pod Monte Cassino (18 maja), rocznice niemieckiej i sowieckiej agresji na Polskę, a zarazem Dzień Sybiraka (1 i 17 września) i wiele innych. 

Pomysł takiej formy kalendarza jest efektem wystawy, która została otwarta w białostockim oddziale Instytutu 27 września 2013 r. i uświetniała obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego oraz uroczystą galę wręczenia Nagrody Honorowej „Świadek Historii".