Instytut Pamięci Narodowej - Białystok

https://bialystok.ipn.gov.pl/pl1/aktualnosci/17323,Promocja-Encyklopedii-Solidarnosci-Bialystok-18-lutego-2013.html
03.03.2026, 23:00

Promocja „Encyklopedii Solidarności” – Białystok, 18 lutego 2013

18.02.2013

Działacze solidarnościowej opozycji, niektórzy z rodzinami i przyjaciółmi, w sumie kilkadziesiąt osób, wzięło udział w białostockiej promocji II tomu „Encyklopedii Solidarności”. Gośćmi specjalnymi promocji byli Przemysław Miśkiewicz, prezes Stowarzyszenia „Pokolenie”, pomysłodawca wydawnictwa, członek zespołu redakcyjnego i dr Grzegorz Waligóra, redaktor naczelny II tomu. Obecny był także dr Marcin Zwolski, koordynator regionalny oraz autorzy poszczególnych biogramów i haseł. Przemysław Miśkiewicz opowiedział o skomplikowanej historii powstawania „Encyklopedii”. Dr Waligóra mówił o docelowych założeniach redakcji, zgodnie z którymi w pięciu tomach ma być zawartych około 5 tys. biogramów i 2,5 tys. haseł. O pracach nad biogramami i hasłami dotyczącymi opozycji działającej w Polsce północno-wschodniej mówił dr Marcin Zwolski. Z przedstawionych przez niego informacji wynikało, że w „Encyklopedii” znajdzie się docelowo ponad 140 biogramów i 50–60 haseł dotyczących regionów Białystok i Pojezierze NSZZ „Solidarność”. W dwóch dotychczas wydanych tomach opublikowano około 50 biogramów i 20 haseł regionalnych.

W dyskusji, która wywiązała się po spotkaniu, zwrócono m.in. uwagę na, wynikający również z biogramów wielu działaczy, aspekt ich skomplikowanych losów po 1989 r. i ich trudnej sytuacji materialnej.

Okazją do promocji było wydanie drugiego tomu „Encyklopedii”, obecnie największego kompendium wiedzy na temat opozycji w PRL od połowy lat siedemdziesiątych do końca funkcjonowania systemu komunistycznego w Polsce. Tom ten zawiera 1223 biogramy i hasła rzeczowe, w tym kilkadziesiąt związanych z Polską północno-wschodnią, m.in. biogramy Stanisława Marczuka, Romana Wilka, Kazimierza Bakuna, Edmunda Lajdorfa, Lecha Lebensztejna, Józefa Nowaka, Jerzego Jamiołkowskiego, Stanisławy Korolkiewicz czy Zofii Lewickiej-Pezowicz oraz hasła opisujące Region Białystok NSZZ „Solidarność” czy Białostockie Grupy Oporu. W pierwszym tomie „Encyklopedii” znalazło się 1130 biogramów i haseł, wśród nich nota biograficzna prezydenta RP Bronisława Komorowskiego oraz Lecha i Jarosława Kaczyńskich, a także działaczy białostockiej opozycji, m.in.: Dariusza Boguskiego, Jana Beszty-Borowskiego, Bernarda Bujwickiego, Krzysztofa Burka, Jerzego Korolkiewicza, Roberta Tyszkiewicza oraz hasła dotyczące np. Fabryki Przyrządów i Uchwytów czy „Fast”. Aktualny, pełny zasób „Encyklopedii” jest dostępny na stronie internetowej www.encyklopedia-solidarnosci.pl. Podczas białostockiej promocji można było zakupić oba tomy wydawnictwa. Organizatorem spotkania był Oddział IPN w Białymstoku oraz Wydział Historyczno-Socjologiczny Uniwersytetu w Białymstoku.

„Encyklopedia Solidarności” jest projektem realizowanym od kilku lat przez Instytut Pamięci Narodowej wspólnie ze Stowarzyszeniem Pokolenie i Oficyną Wydawniczą Volumen. To najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976–1989 i wolnych związkach zawodowych w Polsce, a zarazem pierwsze realizowane na tak dużą skalę przedsięwzięcie, dokumentujące walkę polskiej opozycji, oddające należne jej bohaterom miejsce w historii i ludzkiej pamięci. „Solidarność” tworzyli bowiem w większości ludzie, o których nie czytaliśmy na pierwszych stronach bibuły, bezimienni działacze najpierw legalnych struktur związkowych, a później podziemia, drukarze, grupy oporu i wielu innych walczących za naszą i waszą wolność. Ufamy, że wydawnictwo stworzy solidny fundament dla przyszłych badaczy zjawiska „Solidarności”, a naszym potomnym nie pozwoli zapomnieć o tej ważnej karcie w historii naszego narodu. „Encyklopedia Solidarności” publikowana jest w tzw. systemie holenderskim.